Doelgroepen

 

Waardecreatie door online samenwerking

 
 

Tijdens een zogenaamde 'keten challenge' op 1 november 2017 zijn verschillende ketenpartijen aan de slag gegaan. De volgende vraag stond centraal: 'Hoe kan een online Korte Keten (shared services) Platform leiden tot waardecreatie voor alle ketenpartners en leiden tot een unieke positionering (waardepropositie) in de keten? Tijdens de keten challenge was een doorsnede van alle ketenpartners vertegenwoordigd: de boeren, verwerkers, logistiek&fulfilment, ICT-ers, marketeers en platformondernemers. Zie hier een lijst met deelnemers.

 

Verplaatsen in de ander

In de challenge hebben de ketenpartners zich verplaatst in de positie van de andere stakeholders. Vragen zoals: 'Wat zijn jouw uitdagingen in de keten en hoe kan ik je daarmee helpen?' en 'Hoe kan een online platform ons daarin faciliteren?' zijn aan elkaar gesteld. Dat leidde tot nieuwe inzichten voor alle ketenpartners en inzicht in nieuwe samenwerkingsvormen. Lees verder over de belangrijkste inzichten.

 

'DE boer' bestaat niet

Boeren zijn verschillend. Dat heeft te maken met het product dat ze maken (vlees, zuivel, groente, fruit…), maar ook met het ondernemerschap en de de wijze waarop ze zich in markt profileren. Het is daarom een uitdaging om een generiek online platform neer te zetten dat voor deze korte keten ondernemers geschikt is. Wat wel voor alle korte keten ondernemers geldt is dat zij sterk de behoefte hebben om meer regie te krijgen over de keten. Dit betekent keuzevrijheid in afzetkanalen, marketing, verwerkers, logistieke partijen, enzovoort. De boeren geven aan dat ze willen weten welke services er op dit gebied zijn en hoe ze deze kunnen ‘inkopen’. Niet alleen de consument wil online kunnen vergelijken, maar ook de boer gaat met deze verandering mee.

 

Ondernemers in opleiding

Ondernemen in de korte keten anno 2018 vraagt om een nieuwe vorm van ondernemerschap. Het vereist andere skills, een andere bedrijfsvoering, andere vormen van samenwerken in de keten/netwerk. De korte keten ondernemer geeft aan dat er grote behoefte is aan kennisontwikkeling en kennisdeling, met name ook praktijkervaringen. Het platform moet de boer faciliteren op dit aspect. Daarnaast is de vraag geopperd om  opleidingsmodules aan te bieden die het ondernemerschap en kennisontwikkeling kunnen aanjagen.

 

Is 'de boer' er klaar voor?

Ondanks dat 'de boer' niet bestaat, is er wel een beeld ontstaan van welke behoeften er leven i.r.t. nieuwe ketens. De boer zegt dat hij het volgende wil:

  • Ik wil ondernemen, ook met nieuwe business concepten;
  • Ik wil graag een gezonde boterham verdienen;
  • Ik wil onderscheidend zijn;
  • ...En vraaggestuurd produceren;
  • Ik wil meer regie over afzet;
  • ...En daarbij samenwerken met andere ketenpartners;
  • Ik wil transparant zijn;
  • Ik wil kwaliteit leveren en trots zijn op mijn producten;
  • Ik wil meer gebruik maken van de mogelijkheden van marketing/online;
  • Ik wil samenwerking in nieuwe logistieke concepten;
  • Ik wil actief werken aan een positiever beeld van de sector.

Maar anderzijds:

  • Heb ik meer aandacht voor mijn dier dan voor de consument;
  • Maak ik mijn eigen keuzes en ben ik best eigenwijs;
  • Zoek ik zekerheden, is veranderen niet eenvoudig;
  • Werk ik zelfstandig - ik ben niet gewend aan outsourcing van activiteiten;
  • Wil ik mijn eigen identiteit behouden en niet zomaar opgaan in een collectief.

 

 

“Ik zie grote verschillen in ondernemerschap bij mijn collega’s: DE boer bestaat niet”

— Deelnemer Keten Challenge KK 2.0 

 

andere werkwijze kost tijd

De verschillen tussen wat “de boer” wil en hoe deze in praktijk handelt maken duidelijk dat hij nog niet helemaal is voorbereid op deze nieuwe online korte keten. Het vergt veel vertrouwen om intensief samen te werken in nieuwe netwerken, het is wennen om vraag-, waarde- en marktgericht te produceren. Deze aanpak vergt een geheel andere denk- en werkwijze, waar een deel van de KKO's graag in ondersteund wordt. Het shared services platform zal niet alleen de directe business/commercie moeten ondersteunen maar ook een belangrijke rol hebben bij het ontwikkelen van kennis, uitwisselen van ervaringen, opleiden van boeren en stimuleren van crossovers (ICT/e-commerce en AgriFood).

 

Klantbinding en identiteit

Er is in de korte keten geen sprake van verkoop op contract, waardoor boeren in grote mate afhankelijk zijn van hun klanten. Zij vragen zich af hoe zij hun klanten het beste kunnen benaderen, maar ook binden.

Het platform kan met relatief eenvoudige middelen die klantbinding vergroten. Één van de oplossingsrichtingen uit de Keten Challenge was het ‘loyaliteitsprogramma’. Online loyaliteitsprogramma’s bieden als voordeel dat een groep samenwerkende boeren (&andere ondernemers) samen kunnen werken en zo’n programma aan kunnen bieden. Door integratie in de webshop is het laagdrempelig te gebruiken. Daarnaast is het voor deelnemende boeren een eenvoudige manier om hun klantenbestand te vergroten.

 
 
 

korte keten ondernemers in Brabant

In 2006 is een inventarisatie gemaakt van de korte keten ondernemers in de provincie Noord-Brabant. In 2016 is nogmaals onderzoek gedaan naar deze groep ondernemers en is daarbij onderscheid gemaakt tussen de verschillende verkoopkanalen. Het onderzoek is in 2006 bij 165 boeren gedaan en in 2016 zijn 163 boeren daarvan nogmaals bevraagd.

Uit de resultaten van de inventarisatie is blijkt dat in 71% van de gevallen de boerderijwinkel het belangrijkste verkoopkanaal is. Daarna volgen verkoop via een andere producent (12%), ophalen bij producent na bestelling bij webwinkel (10%), thuisbezorging na bestelling bij webwinkel (10%), horeca (8%) en leveranciers (8%). Zo'n 14% van de onderzochte bedrijven heeft een webwinkel, waarbij de bedrijven soms één tot wel vijf verschillende afzetkanalen heeft. 

Andere opvallende zaken zijn dat veel korte keten ondernemers zelf meerdere schakels in de keten beheersen. Zij verwerken bijvoorbeeld hun eigen grondstoffen tot kaas, ijs, thee of bier. Daarnaast maken zij gebruik van een 'Unique Selling Point' op het gebied van product, productiewijze of facilitering. Tot slot is zichtbaar dat zij veel met elkaar samenwerken door elkaars producten te verkopen. 

Deze groep ondernemers vormen een belangrijke doelgroep voor het shared services platform. Waar in 2017 online food een grote vlucht heeft gemaakt, verwachten wij dat ook de consument meer online op zoek zal gaan naar lokale voeding. 

Bron: Inventarisatie van verkoopkanalen van korte keten bedrijven in Noord-Brabant, februari 2017. 
(Sandra van Willigen en Ursula Kirchholtes, HKT HAS Hogeschool)

Handen_aarde2.jpg